Voorschriften 4 mei

 Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we allen - burgers en militairen - die in het Koninkrijk der Nederlanden, of waar ook ter wereld, zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesmissies.

De Nationale Herdenking wordt in Nederland altijd op 4 mei gehouden, ongeacht de dag van de week, ongeacht of deze datum samenvalt met een religieuze hoogtijdag. (bron: Nota n.a.v. het eindverslag van de vaste commissie voor de Hoge colleges van Staat en Algemene Zaken et cetera, ingezonden 9 februari 1968, ondertekend door de minister van Algemene Zaken, De Jong)

Om 20.00 uur worden twee minuten stilte in acht genomen. Op veel plaatsen vinden herdenkingsplechtigheden plaats en worden bloemen gelegd bij monumenten. Voor deze lokale herdenkingen zijn onderstaande voorschriften uitgevaardigd.

Voorschriften betreffende:
a Het vlaggen
b De (kerk)klokken
c De twee minuten stilte
d Openbare gelegenheden
e Uiterlijk vertoon

a: Het vlaggen

In de vooravond van 4 mei wordt in Nederland uitgebreid halfstok gevlagd, als bewijs van eerbied en respect voor de doden.
De Nationale Herdenking beperkt zich tot de vooravond van 4 mei. Om die reden is het halfstok vlaggen officieel ook beperkt tot de tijdsperiode van 18.00 uur tot zonsondergang. Vanaf 's avonds 18.00 uur tot zonsondergang (ca. 21.10 uur)hangt van alle openbare gebouwen de Nederlandse vlag, zonder wimpel, halfstok.

Vlaggen met meer vlaggen:
Het is toegestaan desgewenst andere vlaggen (van provincie of gemeente en vlaggen van de Nederlandse Antillen of Aruba) bij de herdenkingsplechtigheid te betrekken.
Bij het hijsen van meer vlaggen behoren deze van gelijke afmetingen te zijn en zo mogelijk op gelijke hoogte te worden gehesen. Daar het om een nationale herdenking gaat dient de Nederlandse vlag centraal te staan en de ereplaats te krijgen.
Bij twee vlaggen is de ereplaats altijd rechts (gerekend met de rug naar de vlag). Bij drie vlaggen is de ereplaats in het midden. Als de provincievlag en de gemeentevlag naast de Nederlandse vlag komen, is de opstelling (uitgaande van de positie met de rug naar de vlag): rechts provincievlag, links gemeentevlag.

Voor aanwijzingen voor het hijsen, plaatsen en inhalen van een vlag halfstok, zie het vlagprotocol van de Rijksvoorlichtingsdienst.

Particulieren wordt verzocht bovenstaande gedragslijnen te volgen.

b: De (kerk)klokken

Vanaf 19.45 uur tot dertig seconden voor 20.00 uur luiden de klokken van alle kerken. Daar waar de klokken hinderlijk zijn voor de voortgang van de herdenkingsbijeenkomsten, worden de klokken eerder stopgezet. De klok die de tijd aangeeft slaat om 20.00 uur acht slagen, deze vallen binnen de twee minuten stilte.

c: De twee minuten stilte


Vanaf 20.00 uur tot 20.02 uur wordt op de herdenkingsplaatsen en in de naaste omgeving volkomen stilte in acht genomen. De enige uitzondering kunnen de acht slagen van de klok zijn. Voor zover mogelijk, worden alle activiteiten in het openbare leven en het verkeer gedurende deze twee minuten stopgezet. De radio- en televisieomroepen en het openbaar vervoer vervullen hierbij een voorbeeldfunctie. Om het begin en einde van de twee minuten stilte voor iedereen herkenbaar te maken, ontsteken de gemeenten de openbare verlichting van 20.00 uur tot 20.02 uur.

d: Openbare gelegenheden

De gemeenten dragen er zorg voor dat op de avond van 4 mei geen openbare vermakelijkheden worden aangeboden. Hiervoor kunnen de bestuurders de mogelijkheden aanwenden die de Algemene Politie Verordening (APV) en de Drank- en Horecawet bieden. Conform de winkeltijdenwet is het winkels niet toegestaan na 19.00 uur open te zijn.
Het college van B&W kan de horeca en andere vermakelijkheidsgelegenheden verzoeken (een deel van) de avond van 4 mei te sluiten. Als dit niet wordt voorgeschreven, is het wenselijk dat in ieder geval van 19.30 uur tot 20.30 uur, en zo mogelijk de hele avond, de exploitatie zodanig plaatsvindt dat het vermakelijkheidsaspect ontbreekt. Tevens kan het college van B&W er expliciet op aandringen dat de twee minuten stilte in deze gelegenheden wordt gerespecteerd.

e: Uiterlijk vertoon

Tijdens de stille tocht en de herdenkingsplechtigheid worden geen spandoeken, vlaggen, vaandels of andere uiterlijke tekenen van politieke of persoonlijke overtuiging getoond. Alleen op de linten van de kransen en bloemstukken is plaats voor vermelding van namen van organisaties.
Aangezien ook de militaire slachtoffers uit het Nederlandse leger worden herdacht, is het wel mogelijk dat personen die daartoe gerechtigd zijn uniformen uit het Nederlandse leger of van de voormalige Binnenlandse Strijdkrachten dragen, desgewenst met de daarbij passende decoraties.
Daarbij is het aan de lokale organisaties om, in overleg met de betrokkenen, te besluiten of deze geüniformeerde personen (ceremonieel) bewapend zijn, militaire pas lopen en of zij een speciale erehaag vormen bij de herdenking.